3,5 miljoen mensen weten het niet

• De ontvangende partij moet wel bereid zijn de informatie tot zich te nemen
• Twee onderzoeken met onthutsende uitkomsten
• 25% van de deelnemers heeft geen enkele interesse in hun pensioensituatie

Er is waarschijnlijk nog nooit zo veel op een zo brede schaal gesproken over pensioenen als de laatste maanden. De financiële crisis en vooral de lage rentestand zorgen er voor dat het afstempelen van pensioenen een reële optie is geworden. De mogelijkheid van afstempelen staat – zoals minister Donner bij Knevel & Van den Brink fijntjes opmerkte – al dertig jaar in de wet. Voor veel deelnemers is het echter pas zeer recent duidelijk geworden dat zij wellicht niet het pensioen zullen krijgen dat zij verwachtten.

Eén van de reflexen van de politiek op dergelijke zaken is de roep om meer en betere informatie door de pensioenuitvoerders. Geen misverstand; ik ben erg voor goede, heldere en transparante informatie. En daar was vanuit het verleden best wat aan te verbeteren. De komst van de Pensioenwet heeft daar verandering in gebracht. Pensioenuitvoerders zijn verplicht hun deelnemers uitvoerig te informeren, waarbij begrippen als “tijdig” en “in duidelijke en begrijpelijke bewoordingen” een hoofdrol spelen. UPO’s, startbrieven en binnenkort het pensioenregister zijn hiervan tasbare resultaten. Toegegeven, het is best lastig om informatie over pensioenen op een heldere en begrijpelijke manier te brengen, maar onmogelijk is het niet. Daarbij hoort echter wel de bereidheid van de ontvangende partij om de informatie op zijn minst tot zich te nemen. Twee recente onderzoeken op dit gebied, stemmen wat dat betreft niet echt tot vrolijkheid.

Minder dan de helft

Uit de CVS Consumentenmonitor 2010 van het Verbond van Verzekeraars, uitgebracht in augustus 2010 blijkt dat minder dan de helft van de consumenten (42%) de polisvoorwaarden zorgvuldig leest, 28% leest ze min of meer zorgvuldig en 28% in het geheel niet!

Het onderzoeksrapport “Pensioen in Nederland: kennis, verwachtingen en vertrouwen” van Montae Pensioen en GfK Panel Services Benelux van 31 augustus 2010 levert nog schokkender resultaten op. Zo denkt 12% van de deelnemers aan het ABP dat zij een eindloonregeling hebben, terwijl dit een middelloonregeling is; 46% van de deelnemers weet helemaal niet wat voor soort regeling ze hebben. Slechts 40% weet inderdaad dat sprake is van een middelloonregeling. Van de deelnemers aan het pensioenfonds Zorg & Welzijn heeft 60% geen idee wat voor soort regeling ze hebben. Slechts 33% van de deelnemers weet dat sprake is van een middelloonregeling en 3% verkeert in de veronderstelling dat het om een eindloonregeling gaat. In totaal heeft meer dan de helft van de deelnemers aan een pensioenregeling (53%) geen notie wat voor soort regeling men heeft. In harde cijfers betekent dat een kleine 3,5 miljoen mensen deelneemt aan een pensioenregeling zonder te weten wat die inhoudt. De voor mij meest onthutsende conclusie uit dit onderzoek is dat 25% van de deelnemers zegt geen enkele interesse te hebben in hun pensioensituatie. Zij bevestigden de stelling “Al sturen ze me iedere maand een pensioenoverzicht, ik verdiep me er toch niet in”.

Het verder aanscherpen van de informatieverplichtingen zorgt er dus niet voor dat deze mensen wel worden bereikt. Wat dan wel, weet ik eerlijk gezegd langzamerhand ook niet meer. Maar zorgwekkend vind ik het wel.

Herman Kappelle