Rijk rekenen en arm tellen of arm tellen en rijk rekenen?
22 februari 2011 door Jan de Mooij (AEGON Marktmanager Pensioen)
De afgelopen tijd horen we het ene na het andere slechte bericht over onze pensioenen. De rente is te laag, de pensioenlasten zijn te hoog, de dekkingsgraden zijn te laag, de uitkeringen worden gekort, we worden ouder enzovoort. Is er nu echt iets aan de hand of worden we bang gemaakt?
De sociale partners denken na over ons pensioenhuis in de toekomst. Ze hebben het over harde en zachte pensioenen. Toen ik dat hoorde, moest ik aan mijn opa denken. Hij zei eens: “Het is beter arm tellen en rijk rekenen, dan rijk rekenen en arm tellen”. De gemiddelde Nederlander mag er toch vanuit gaan dat alle in het verleden door professionals gedane mooie beloften ingevuld worden? Je zou maar nu met pensioen gaan (of gegaan zijn) en jouw pensioen wordt gekort. Of het gaat later in. Of het wordt niet aangepast aan de inflatie. Dan kun je inkomenstekorten niet meer goed maken en aanvullen. Gaan werken? Werkgevers willen geen ouderen in dienst nemen.
Als professionals niet waar kunnen maken wat ze zeggen en beloven, wil je dan als werknemer niet liever je pensioengelden zelf beleggen? Of het resultaat beter is, weet je niet. Maar je zit dan wel zelf aan het stuur en ziet eerder wanneer je moet bijsturen. Zo moeilijk kan sparen voor later toch niet zijn?
Pensioen is lange termijn denken. Pensioen is vertrouwen hebben in. Een goed pensioen is ook belangrijk om de hogere zorgkosten (die horen bij het ouder worden) te kunnen blijven betalen.
Mijn stelling is dat pensioenfondsen en verzekeraars harde pensioenen moeten toezeggen inclusief gegarandeerde prijsaanpassingen. Het kan niet zijn dat werknemers een dure euro sparen om er goedkope euro’s voor terug te krijgen. Elke werknemer moet voor de ingelegde euro te zijner tijd in principe hetzelfde kunnen blijven kopen.
Als de pensioenlasten economisch niet meer kunnen en mogen stijgen, dan moeten we de pensioenambitie daarop aanpassen. Liever tijdens de opbouw een lager, maar reëel en echt hard pensioen, dan een hoog pensioen dat later gecorrigeerd wordt of minder waard wordt. Als de oude pensioennorm van 70% van het laatst genoten inkomen niet meer haalbaar is, laten we dat als pensioenfondsen en verzekeraars dan eerlijk vertellen. Dan kan iedere werknemer zelf in een vroeg stadium beslissen om extra bij te sparen.
Je kunt beter bij de start te conservatief denken, dan te optimistisch. Het is gemakkelijker om teveel gespaard geld op te maken, dan tekorten nog aan te vullen.
Mijn opa zag het nog niet zo verkeerd!
Jan de Mooij
Dirk-Jan Smit februari 22nd, 2011 18:11
Goed stukje van Jan, ff kijken of dit tongen losmaakt . Pensioen saai ? Dacht het niet.
Peter Elhout februari 23rd, 2011 12:56
Goed verhaal Jan, vooral het onderdeel dat de pensoenuitvoerders duidelijk moeten maken dat 70% geen 70% gaat worden. Pakt de overheid die handschoen ook op? Zij hebben vorige eeuw ook geprofiteerd van de beleggingen, naar ik begrijp uit de media.
Jan de Mooij maart 10th, 2011 13:07
De keerzijde van het “Gelijk”
Ik begrijp de reacties over woekerpolis, hoge kosten en ingewikkelde teksten. Maar zit daar ook geen keerzijde vanuit onze klanten, overheid en hoe wij als maatschappij denken en voelen.
Verzekeraars worden nu beoordeeld met de normen van vandaag over datgene wat tien of twintig jaar geleden verkocht en gekocht is. Is dat niet hetzelfde als de auto uit 1990 beoordelen met de veiligheidsnormen van vandaag? Hebben de autofabrikanten toen slechte auto’s verkocht. Nee, omdat toen de normen anders lagen en we dat toen allen logische en reële normen vonden.
Is het niet dat de Nederlander nog steeds niet wil betalen voor een goed advies. Bij een hypotheek kon iedere Nederlander naar meerdere adviseurs gaan en gratis advies vragen. Is het dan niet logisch dat de kosten van de adviseur voor al dat gratis adviseren niet uiteindelijk door de klanten die wel een hypotheek sloten via hoge kosten terugbetaald moeten worden. De norm van die tijd was dat adviseur via provisie door de verzekeraars betaald moesten worden. Dit was bij wet geregeld. Nu denken we daar weer anders over. De kosten van de verzekeraars gaan omlaag omdat de adviseur niet meer betaald behoeft te worden. Maar bedenk wel dat de klant naast de verzekeringskosten nu ook elk advies moet gaan betalen.
Een huis financieren, sparen voor pensioen, risico afdekken zijn allemaal zaken die complex zijn en zullen blijven. We leven in een complexe maatschappij. Zeker omdat de gemiddelde Nederlander maar een beperkt aantal keren met deze zaken in zijn leven te maken heeft. Ook banksparen lijkt simpel. Is simpel op een onderdeel maar het totaal waarvoor het dient, is en blijft complex.
Is het niet dat de gemiddelde Nederlander gewoon niet bereid is om zich te verdiepen in financiële besluiten, die een grote impact hebben op de eigen financiële toekomst? Hoeveel keer zie ik niet dat men gewoon offertes, overeenkomsten, adviezen, enzovoort niet leest om er maar snel van af te zijn. Ik durf te zeggen dat de gemiddelde Nederlander meer tijd besteed aan het kopen van een auto dan aan zijn hypotheek en zijn pensioen. Ik heb in mijn leven nooit een verzekering gekocht waar ik niet wist wat ik kocht. Het kost inderdaad veel tijd en aandacht. Maar ik vond dat het mijn verantwoordelijkheid was om te weten wat ik koop. Ik lees gewoon de algemene voorwaarden. Niet altijd leuk, maar ik kan achteraf alleen mezelf verwijten en niet de financiële instelling.
Is het niet dat we als maatschappij wilden individualiseren? En wilden we niet zelf steeds meer keuzen hebben om maar zoveel mogelijk mee te eten uit de ruif van de stijgende koersen. Dat betekent toch automatisch dat producten complexer worden en dat gekozen moet worden. Als je toen de waarschuwing gaf dat het ook anders kon gaan en dat de kosten van de individualisering hoger worden, werd je gewoon niet gehoord. Nu de bomen niet meer tot de hemel reiken, is er weer langzaam gehoor voor.
Is het niet de overheid die de afgelopen vijftien jaar meer wetswijzigingen heeft doorgevoerd dan de dertig jaar daarvoor. En al die wijzigingen moesten maar snel en gratis doorgevoerd worden. Maar ook nog eens zorgen dat verzekeraars genoeg geld in kas blijven hebben. Als de olie duurder wordt omdat de overheid meer belasting heft, dan merken we dat aan de pomp. Zo ook bij verzekeraars. Als de overheid meer eist, merkt de klant dat in de kosten.
Iedere Nederlander kan zelf sparen en zelf het risico lopen. Net als het zelf schilderen van het huis. Maar als je overlaat aan een ander, dan moet je daarvoor betalen. Niemand werkt voor niets. Iedereen wil aan het einde van de maand zijn salaris. Ook de schilder en dus ook de verzekeraar. En iedere Nederlander heeft de keuze om de verzekeraar te kiezen waarvan hij de prijs het waard vindt.
Daar waar verzekeraars in het verleden te ver in zijn doorgeslagen, hebben ze in het groeiende besef haar verantwoordelijkheid genomen. Mogen we dat ook van onze klanten vragen?